สังคมนิยมแรงงาน

โดย ไผ่แดง​

​ สหภาพแรงงานเป็นหนึ่งในเครื่องมือของชนชั้นแรงงานในการสร้างอำนาจต่อรองกับชนชั้นนายทุนในระบบทุนนิยมแต่ในขณะเดียวกันปัญหาหนึ่งของสหภาพแรงงานภายใต้กรอบทุนนิยมจำนวนหนึ่ง มักจะมีจิตสำนึกการต่อสู้แบบ “ลัทธิสหภาพ” ซึ่งเป็นการต่อสู้เพื่อปากท้อง และละเลยเรื่องประเด็นทางการเมืองไป ข้อจำกัดของจิตสำนึกแบบลัทธิสหภาพ คือ เป็นจิตสำนึกที่วนเวียนแค่การต่อสู้ในกรอบของทุนนิยม แต่ไม่ยอมทำลายการขูดรีดและปลดแอกทางชนชั้น ซึ่งจะเห็นได้จากการที่ผู้นำสหภาพแรงงานบางแห่งมักจะลักษณะพึ่งพาผู้มีอำนาจ หรือทำตัวเป็นผู้นำหมูอ้วน โดยบางสหภาพแรงงานก็มีโครงสร้างสหภาพเป็นระบบข้าราชการอยู่มาก ซึ่งผูกขาดการตัดสินใจไว้เพียงแค่แกนนำสหภาพมีลักษณะโครงสร้างเป็นแบบบนลงล่าง

​​ อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่สำคัญ คือ เราในฐานะฝ่ายซ้ายควรละเลยการจัดตั้งสหภาพแรงงานที่จิตสำนึกทางการเมืองอ่อนแอเหล่านี้หรือไม่? คำตอบ คือ ไม่

​​ เลนิน เคยอธิบายไว้ในหนังสือ “โรคไร้เดียงสาฝ่ายซ้ายในขบวนการคอมมิวนิสต์” ซึ่งได้วิจารณ์เหล่าฝ่ายซ้ายที่ละเลยการจัดตั้งสหภาพแรงงานที่เป็นปฏิกิริยา เลนินได้อธิบายไว้ถึงการที่ฝ่ายซ้ายจำนวนหนึ่งพยายามแยกตัวจัดตั้งสหภาพแรงงานที่มีแต่ฝ่ายซ้าย นั้นถือว่าเป็นการกระทำที่โง่เขลาและทำลายการปฏิวัติ เพราะถ้าทำเช่นนั้นก็เท่ากับปล่อยให้ฝ่ายขวาผูกขาดอิทธิพลเหนือมวลชน หน้าที่ของฝ่ายซ้ายคือต้องเข้าไปคลุกคลีกับมวลชนในสหภาพเหล่านั้น และผลักดันจิตสำนึกให้ก้าวหน้าขึ้น

​​ ผลเสียหนึ่งที่เห็นได้ชัดจากการที่ฝ่ายขวาผูกขาดอิทธิพลและฝ่ายซ้ายไม่สามารถช่วงชิงคำอธิบายทางการเมืองจากฝ่ายขวาได้ คือกรณีของขบวนการพันธมิตรในช่วงปี 2549 ที่มีสหภาพแรงงานจำนวนหนึ่งออกมาประท้วงคัดค้านการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ แต่หันไปพึ่งพาแนวคิดชาตินิยม อย่างเช่น การชูแนวคิดการปกป้องรัฐวิสาหกิจด้วยการปกป้องสมบัติชาติ เนื่องจากสหภาพเหล่านี้ได้รับอิทธิพลจากแนวคิดทางการเมืองของนายประเสริฐ ทรัพย์สุนทร อดีตสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นแนวคิดที่เน้นการประนีประนอมทางชนชั้นและยอมรับการทำแนวร่วมข้ามชนชั้น และมีอิทธิพลต่อผู้นำกรรมกรและผู้นำสหภาพแรงงานองค์กรภาคธุรกิจเอกชนไปจนถึงรัฐวิสาหกิจต่างๆ อย่างมาก โดยเฉพาะช่วงทศวรรษ 2520 เป็นต้นมา

​​ ดังนั้น การที่เราเข้าไปจัดตั้งสหภาพเหล่านี้ คือ ความจําเป็นอย่างหนึ่งสําหรับการปลุกระดมมวลชนให้พร้อมสำหรับการปฏิวัติ และเป็นการเข้าไปทำสงครามจุดยืนทางการเมืองเพื่อช่วงชิงพื้นที่ทางความคิดจากชนชั้นปกครองเพราะชนชั้นปกครองพยายามเบี่ยงเบนวิกฤตทางการเมือง และบิดเบือนธาตุแท้ของปัญหา 

​​ กล่าวคือ แม้ว่าลัทธิสหภาพนั้นจะมีข้อจำกัดอยู่ที่จิตสำนึกทางเศรษฐกิจ แต่หน้าที่ของฝ่ายซ้ายคือการเข้าไปจัดตั้งทางความคิดผลักดันจิตสำนึกแบบลัทธิสหภาพให้นำไปสู่จิตสำนึกแบบสังคมนิยม การที่ปฏิเสธเข้าไปทำงานทางความคิดในสหภาพที่จิตสํานึกทางการเมืองต่ำนั้นก็ไม่ต่างอะไรจากการเลือกที่จะโดดเดี่ยวออกจากมวลชน และละเลยการต่อสู้ทางชนชั้น และสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งสำหรับฝ่ายซ้ายคือเราจำเป็นจะต้องมีองค์กรปฏิวัติที่มีประชาธิปไตยภายใน เพื่อรองรับมวลชนในการถอดบทเรียนการต่อสู้ และเพื่อให้มวลชนเข้ามามีส่วนร่วมในการออกแบบการต่อสู้

อ้างอิง

กลุ่มประชาธิปไตยแรงงาน. (1999). วิธีสร้างพรรคกรรมาชีพของเลนิน. กลุ่มประชาธิปไตยแรงงาน.

ใจ อึ๊งภากรณ์ และคณะ. (2006). ขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมในไทย (1st ed.). สำนักพิมพ์ประชาธิปไตยแรงงาน.

อึ๊งภากรณ์, ใจ. (2021, ตุลาคม 31). ปัญหาของการปลีกตัวออกเพื่อสร้างสหภาพแรงงานแดง. Turnleft-Thailand. Retrieved พฤษภาคม 26, 2023,

SUVUNRACH, S. (1994). The Thoughts of Mr.Prasert TsrapsoonTorn and General Chavalit Yongchaiyudh on “Democratic Government” During the period 1979-1993. DHURAKIJPUNDIT UNIVERSITY.