สังคมนิยมแรงงาน

โดย วัฒนะ วรรณ

เลนิน ผู้นำคนสำคัญในการปฏิวัติรัสเซียปี ค.ศ.1917 เขาเป็นนักปฏิวัติของชนชั้นกรรมาชีพรัสเซียที่เอาความคิดลัทธิมาร์คซ์มาใช้ในการปฏิวัติสังคมนิยมเพื่อล้มระบบทุนนิยมที่ขูดรีดแรงงาน สิ่งสำคัญที่สุดในการนำแรงงานรัสเซียไปสู่ชัยชนะในครั้งนั้นคือ “พรรคปฏิวัติ” ซึ่งเป็นองค์กรจัดตั้งขั้นสูงสุดทางการเมืองของชนชั้นกรรมาชีพ ชื่อพรรค “บอลเชวิค”

พรรคบอลเชวิคถูกก่อตั้งขึ้นจากความขัดแย้งในการประชุมขององค์กรสังคมนิยมประชาธิปไตยรัสเซียในปี 1903 ความขัดแย้งดังกล่าวทำให้เกิดการแบ่งเป็นสองขั้วระหว่าง “เมนเชวิค” ของมาร์ทอฟ กับ “บอลเชวิค” ของเลนิน ประเด็นสำคัญของการแยกขั้วคือเรื่องกฎของพรรค เลนินเสนอว่าสมาชิกพรรคต้องเป็นผู้ที่เห็นด้วยกับนโยบายของพรรค และพร้อมที่จะสนับสนุนนโยบายนี้ด้วยเงินและการทุ่มเทเวลาการทำงาน ส่วน มาร์ทอฟ เสนอว่าสมาชิกไม่จำเป็นต้องทุ่มเทเวลาทำงานให้พรรคก็ได้ หัวใจของประเด็นคือ ความแตกต่างระหว่างองค์กรรวมศูนย์ที่มีระเบียบวินัย กับองค์กรสมัครเล่น

แนวทางการสร้างพรรคของเลนินเริ่มจากชนชั้นกรรมาชีพเป็นแกนหลัก และติดอาวุธทางความคิดลัทธิมาร์คซ์ให้กับชนชั้นกรรมาชีพผ่านหนังสือพิมพ์แบบ นสพ.สังคมนิยม จัดกลุ่มศึกษาเป็นประจำในระดับต่างๆ โดยเฉพาะในระดับแรงงานพื้นฐาน และที่สำคัญในการทำงานขององค์กร จะต้องลดกฎเกณฑ์การทำงานในรูปแบบ “ทางการ” ให้น้อยที่สุดเพื่อเน้นการกระทำจริงๆเป็นหลัก ต้องอาศัยความสันทัดของผู้ปฏิบัติงานที่เอาจริงเอาจัง มีความกระตือรือร้นในการทำงานกับมวลชนเพื่อพัฒนาขยายการจัดกลุ่มศึกษา สร้างความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับมวลชนในระดับโรงงานสถานที่ทำงาน อาศัยการกำหนดแนวทางการต่อสู้ ยุทธศาสตร์ ยุทธวิธี ทางการเมือง ที่ถูกต้อง โดยตั้งอยู่บนรากฐานสำคัญสี่ประการ

หนึ่ง การมีสมาชิกที่เป็นกองหน้าของชนชั้นกรรมาชีพ ทั้งทางจิตสำนึก ความเหนียวแน่นในแนวทางปฏิวัติ ความกระตือรือร้น ความเสียสละ และความกล้าหาญในการทำงาน

สอง การที่พรรคสามารถเชื่อมโยงไปเป็นส่วนหนึ่งของมวลชนกรรมาชีพทั้งหลาย

สาม การที่ผู้นำพรรคสามารถใช้ประสบการณ์จากการต่อสู้เพื่อหาแนวทางที่ถูกต้อง

สี่ การที่พรรคสร้างขึ้นบนรากฐานที่มั่นคงของทฤษฎีมาร์คซ์

เลนินเสนอว่าภาระสำคัญขององค์กรจัดตั้งหรือพรรคปฏิวัติคือ ต้องสนับสนุนผู้ถูกกดขี่ทุกประเภท ไม่ใช่เฉพาะคนงานกรรมาชีพที่ถูกขูดรีดเท่านั้น พรรคจะต้องต่อต้านความไม่เป็นธรรมทุกชนิดในสังคม เช่นการลงโทษชาวนาอย่างไม่เป็นธรรม หรือการที่ชาวรัสเซียไม่มีสิทธิในการนับถือศาสนาตามใจชอบ

เลนินเน้นความเป็นมืออาชีพของสมาชิกพรรค เพราะในยุคนั้นคนที่เป็นสมาชิกพรรคไม่ค่อยเอาจริงเอาจังมากนัก ไม่มีการวางแผนหรือประสานงาน มีรูปแบบ “สมัครเล่น” มากกว่า สิ่งที่สำคัญสำหรับพรรคคือ หนึ่ง ต้องสร้างองค์กรรวมศูนย์ สอง ต้องมีผู้นำที่ทำงานต่อเนื่อง สาม ต้องมีนักทำงานมืออาชีพ

เลนินเสนอว่าถ้าไม่มีหนังสือพิมพ์ก็เท่ากับไม่มีพรรค เพราะไม่มีนโยบายทางการเมืองที่ประกาศออกมา และถ้าไม่มีนโยบายจุดยืนที่ประกาศชัดเจนเหล่าสมาชิกของพรรคก็ไม่ต้องรับผิดชอบอะไรต่อองค์กร หนังสือพิมพ์เล่มแรกที่เลนินตั้งขึ้นชื่อ “อิสครา” หรือ “ประกายไฟ”

หนังสือพิมพ์ “อิสครา” มีความสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างพรรค เลนินถือว่าเป็น นั่งร้านในการสร้างพรรค เพราะไม่ได้ใช้เฉพาะในการสื่อแนวความคิดเท่านั้น แต่เป็นสื่อที่ใช้ในการประสานงานระหว่างสมาชิกต่างๆ ขององค์กร เพื่อให้ได้รับข่าวสารติดต่อกับศูนย์กลางเป็นประจำ

หนังสือพิมพ์ “พราฟดา” หรือ “ความจริง” เป็นหนังสือพิมพ์รายวันของพรรคระหว่างปี 1912-1914  เดิม ตรอทสกี เป็นบรรณาธิการและตรอทสกีกับคณะมักจะเป็นผู้เขียนบทความเองหมด  แต่พอเลนินได้เป็นบรรณาธิการเขาจัดรูปแบบใหม่ให้เป็นปากเสียงของแรงงานเอง เลนินจะเขียนบทความเองโดยนำข้อมูลที่เรียนรู้จากแรงงานมานำเสนอด้วยภาษาง่ายๆที่อธิบายปัญหายากๆ ได้ แต่นอกจากนี้หนังสือพิมพ์ พราฟดา จะมีจดหมายจากแรงงาน เลนินอธิบายว่า “การฝึกฝีมือในการเขียนบทความเองช่วยให้กรรมกรพัฒนาตนเองในด้านความคิด”