โดย คมกริต
การรัฐประหารครั้งล่าสุดในประเทศไนเจอร์ นำโดย นายพล อามาดู อับรามาเน ชีอานี หัวหน้าหน่วยอารักขาประธานาธิบดี ประกาศตนเป็นผู้นำคณะทหารใหม่ เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2566 โค่นล้มรัฐบาลพลเรือนที่นำโดยประธานาธิบดีโมฮาเหม็ด บาซูม
การรัฐประหารเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้ และไม่ได้ให้ประโยชน์หรือสร้างประชาธิปไตยได้ ตามประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา การขยายพื้นที่ประชาธิปไตยล้วนเกิดการต่อสู้จากเบื้องล่าง ในกรณีของการรัฐประหารไนเจอร์ สหายจากประเทศเพื่อนบ้านไนเจอร์ สมาคมแรงงานสังคมนิยม ซึ่งประจำอยู่ที่ประเทศไนจีเรียได้ออกแถลงการณ์ต่อต้านทั้งการรัฐประหารและการแทรกแซงจากรัฐทุนนิยมอื่น ๆ ที่เห็นได้ชัดเจนคือการแข่งอิทธิพลระหว่างจักรวรรดินิยมตะวันตกกับจักรวรรดินิยมรัสเซีย
รัฐบาลพลเรือนที่กล่าวมาข้างต้น ไม่สามารถปฏิรูปโครงสร้างให้เป็นประชาธิปไตย แก้ไขปัญหาความเปราะบางทางเศรษฐกิจ และยกระดับความเป็นอยู่ของคนจน ตามที่สัญญาไว้ก่อนหน้านั้นได้ รวมถึงความต้องการตัดโซ่เศรษฐกิจของฝรั่งเศสที่คอยขูดรีดทรัพยากรธรรมชาติ ส่งผลให้เกิดความไม่พึงพอใจของมวลชนคนธรรมดาและชนชั้นนำไนเจอร์ กองทัพไนเจอร์จึงฉวยโอกาสรัฐประหารรัฐบาลพลเรือน และมีการโบกธงรัสเซียในเมืองหลวง นีอาเม (Socialist Workers League 2023)
บริษัททหารรับจ้าง แวกเนอร์กรุ๊ป ตัวแทนจักรวรรดินิยมรัสเซีย ออกหน้าสนับสนุนการรัฐประหารในไนเจอร์ พร้อมกับเสนอกองกำลังสนับสนุนคณะรัฐประหาร บาร์ซูมได้เสนอเปิดทางให้กองกำลังจักรวรรดินิยมตะวันตกเข้าแทรกแซงพร้อมกับสัญญาว่าจะช่วยขัดขวางผู้อพยพสู่ยุโรป ตรงตามความต้องการของรัฐจักรวรรดินิยมทั้งตะวันตกและรัสเซีย นั่นคือการครอบครองแร่ยูเรเนี่ยมในไนเจอร์ สำหรับการสร้างอาวุธนิวเคลียร์ (Socialist Workers Party 2023)
เป็นที่ชัดเจนว่า ชนชั้นนำ รัฐจักรวรรดินิยมไม่ได้สนใจความเป็นอยู่ของประชาชนไนเจอร์เลย ซ้ำร้าย ประชาคมเศรษฐกิจแห่งรัฐแอฟริกาตะวันตก (ECOWAS) ได้ประกาศคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจต่อไนเจอร์ ไนจีเรียได้ตัดกำลังไฟฟ้าสู่ไนเจอร์ ซ้ำเติมความไม่มั่นคงของประชาชนไนเจอร์ ประชาคมดังกล่าวยังเป็นที่รวมชนชั้นนำแอฟริกาตะวันตกที่มีสายสัมพันธ์กับจักรวรรดินิยมตะวันตก แต่ภายในรัฐเหล่านี้ก็มีการประท้วงของคนงานคนรากหญ้าภายใน จากนโยบายรัดเข็มขัดด้วย
และที่น่ากังวลอย่างยิ่ง คือการข่มขู่การใช้กองกำลังติดอาวุธเข้าแทรกแซงไนเจอร์ จากทั้ง ประชาคมเศรษฐกิจแห่งรัฐแอฟริกาตะวันตก ฝรั่งเศส อิตาลี อังกฤษ รัสเซีย โดยทั้งหมดล้วนมีทหารประจำการในแถบแอฟริกาตะวันตก การแทรกแซงดังกล่าวจะยิ่งซ้ำเติมความยากลำบากแก่ทั้งความเป็นอยู่และการต่อสู้ของประชาชนไนเจอร์เองด้วย (Socialist Workers Party 2023)
ดังนั้น ข้อเสนอจาก สมาคมแรงงานสังคมนิยม คือ “สร้างประชาธิปไตยในไนเจอร์ ที่นำโดยแรงงาน ซึ่งหนทางข้างหน้าถูกกำหนดโดยพลังของชนชั้นแรงงานและโดยชนชั้นแรงงานเอง ด้วยการจัดตั้งและต่อสู้โดยคนงานและเยาวชนของไนเจอร์ เพื่อปฏิวัติประชาธิปไตยและสร้างสังคมนิยมจากเบื้องล่าง ไม่ใช่การเมืองพระผู้ไถ่หรือการแทรกแซงของจักรวรรดินิยมตัวใด” การต่อสู้ครั้งนี้ยังเป็นการต่อสู้เดียวกันในไทยอีกด้วย คือการสร้างประชาธิปไตย
อ้างอิง
Kimber C. (2023). Western imperialism plots to regain control in Niger. Socialist Workers Party.
A workers’ reply to imperialist meddling in Niger. (2023). Socialist Workers Party.
Ed.b. (2023). SWL Statement on the Coup in Niger & Ecowas’ Reaction. Socialist Workers League.

