สังคมนิยมแรงงาน

แปลและเรียบเรียงโดย ทาเคโอะ ยูกิ

เกือบ 100 ปีที่ผ่านมาลัทธิสตาลินมีอิทธิพลต่อฝ่ายซ้ายมาก  ส่วนลัทธิตรอทสกี้ ถูกผลักดันออกไปอยู่ในหมู่คนส่วนน้อย  แต่หลังจากการล่มสลายของลัทธิสตาลินในรัสเซียก็เกิดการเปลี่ยนแปลง ในปี 1990 มีคนตั้งคำถามกับ  เอริค ฮอบส์บอม  นักประวัติศาสตร์ที่เป็นอาจารย์ใหญ่ของพรรคกอมมิวนิสต์อังกฤษว่า ” ในรัสเซี่ยทำไมชนชั้นกรรมาชีพถึงปฏิวัติสัมรัฐกรรมาชีพ? ” ฮอบส์บอม ตอบว่า ” ก็เพราะเห็นได้ชัดว่ามันไม่ใช่รัฐกรรมาชีพ ทุกคนในโซเวียตก็รู้ว่ามัน ไม่ใช่  กรรมาชีพก็รู้ว่าไม่ใช่...” แต่ทำไม ฮอบส์บอม รอมานานกว่า 50 ปี ถึงจะกล้าพูดแบบนี้?  เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์อังกฤษ ชื่อ นินา เทมเบิล ก็พูดว่า ” ฉันคิดว่าพรรคแรงงานสังคมนิยม  ถูกต้องแล้ว พวกสำนักตรอทสกี้ก็คิดถูกแล้วที่เสนอว่ายุโรปตะวันออกไม่ใช่สังคมนิยม และฉันคิคว่าเราน่าจะยอมรับตรงนี้นานแล้ว “

ในหมู่พวกเราที่เคยประกาศว่ารัสเซียเป็น ทุนนิยมโคยรัฐ ก่อนที่โซเวียดจะพังหลายปี เราสามารถสร้างสะพานไปสู่อนาคตและรักษาประเพณีมาร์กซิสต์แท้ของสังคมนิยมจากเบื้องล่างได้

โทนี่ คลิฟ ผู้ซึ่งเสนอว่าการล่มสลายของระบบสตาลินไม่ใช่การล่มสลายของลัทธิสังคมนิยม เกิดเมื่อวันที่ 20 พ.ค. 1917 เป็นชาวยิวปาเลสไตน์ และมาอังกฤษในปี 1946 ก่อนที่จะมีการประกาศตั้งรัฐอิสราเอล ซึ่งเขาต่อต้านในฐานะผู้ต่อต้านไซออนนิสต์และนักสากลนิยม ในอังกฤษ เขาได้ก่อตั้งและเป็นผู้นำกลุ่มลัทธิมาร์กซ ซึ่งในที่สุดก็กลายเป็นพรรคแรงงานสังคมนิยม (Socialist workers party)

ในช่วงปลายทศวรรษที่ 1940 โทนี่ คลิฟได้พัฒนาการวิเคราะห์เส้นทางสู่สังคมนิยมของสหภาพโซเวียตว่าถูกทำลาย โดยสตาลิน เพราะสตาลินทำให้รัสเซียกลายเป็นอีกรูปแบบหนึ่งของระบบทุนนิยม นั่นคือระบบทุนนิยมโดยรัฐแบบราชการ

โทนี่ คลิฟ โต้แย้งเมื่อปี 1999 ว่าการปฏิวัติของคนงานที่ประสบความสำเร็จในรัสเซียถูกทำลายโดยหน่วยงานที่เพิ่มขึ้นมา เปรียบได้กับการชันสูตรพลิกศพเมื่อมีคนเสียชีวิต ผลการชันสูตรเผยให้เห็นลักษณะความเจ็บป่วย การล่มสลายของระบอบสตาลินในรัสเซียและยุโรปตะวันออกทำให้สามารถเข้าใจธรรมชาติของระบอบการปกครองเหล่านั้นได้อย่างชัดเจน ไม่มีการต่อต้านการล่มสลายจากมวลชน พวกเขาไม่ได้ปกป้องระบบ นั่นแสดงให้เห็นว่าพวกเขาไม่เชื่อว่าระบอบการปกครองนั้นมีส่วนเกี่ยวข้องกับลัทธิสังคมนิยมหรืออำนาจของคนงาน

คนกลุ่มเดียวกับที่เคยเป็นข้าราชการปกครอง ปัจจุบันก็บริหารโรงงานแบบเดียวกับที่เคยบริหาร โดยเปลี่ยนเป็นบริษัทเอกชน นั่นคือสาเหตุที่การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นโดยไม่มีการต่อต้านอย่างแท้จริง หากผู้ปกครองคิดว่าพวกเขากำลังก้าวไปสู่สังคมที่แตกต่างไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิงก็จะมีการต่อต้าน  “…ก่อนการล่มสลาย 42 ปี ผมได้ข้อสรุปว่ารัสเซียเป็นสังคมทุนนิยมโดยรัฐ ผมมองดูเศรษฐกิจแล้วถามว่า สตาลินประสบความสำเร็จอะไร? ในปี 1929 เขากล่าวว่าในอีกสิบปีข้างหน้าเขาจะบรรลุผลสำเร็จในการปฏิวัติอุตสาหกรรม คุณควรจำไว้ว่าในปี 1928 การผลิตทางอุตสาหกรรมของรัสเซียน้อยกว่าการผลิตของเบลเยียมเพียงเล็กน้อย ยี่สิบปีต่อมารัสเซียกลายเป็นมหาอำนาจทางอุตสาหกรรมที่ใหญ่เป็นอันดับสองในยุโรป พวกเขาประสบความสำเร็จได้อย่างไร?”

มาร์กซ์กล่าวว่าการสะสมทุนนิยมเป็นผลมาจากการขูดรีดจากคนส่วนใหญ่โดยคนส่วนน้อย ในการพัฒนาอุตสาหกรรมของอังกฤษนั้น ไม่ใช่การมารัดเข็มขัดเองของพวกเราคนชั้นล่างเพื่อสร้างอุตสาหกรรม สร้างทางรถไฟ หรือการสร้างกองทัพ  คนกลุ่มน้อยควบคุม ”เข็มขัดนองเลือด!”  ในรัสเซีย บรรดาผู้ปกครองสะสมทุนสร้างเครื่องจักรทางทหาร และทำแบบเดียวกับที่อังกฤษทำ แต่เป็นวิธีที่โหดร้ายที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้เพราะพวกเขาทำได้เร็วกว่าแม้จะมาที่หลังอังกฤษ

ในอังกฤษชนชั้นแรงงานต้องใช้เวลาถึง 100 ปี เต็มเปี่ยมไปด้วยหยาดเหงื่อและเลือด ภายใต้สภาพที่น่าหวาดกลัว แต่รัสเซียใช้เวลาเพียง 20 ปี   อังกฤษต้องใช้เวลาสามศตวรรษในการขจัดชาวนาออกจากที่ดิน ในขณะที่รัสเซียใช้เวลาสามปีภายใต้สตาลิน อังกฤษได้รับผลประโยชน์และโภคทรัพย์จากการค้าทาส ทั้งกำแพงบริสตอล ลิเวอร์พูล และนครลอนดอนปกคลุมไปด้วยเลือดแห่งทาส

นั่นคือสิ่งที่เกี่ยวกับทฤษฎีทุนนิยมโดยรัฐโดยพื้นฐาน เหตุการณ์เมื่อสิบปีที่แล้วยืนยันเรื่องนี้  รัสเซียไม่ใช่สังคมนิยม  และเราไม่ได้ตื่นตระหนกจากการล่มสลายของระบอบสตาลิน สำหรับเราไม่มีสังคมนิยมใดที่เป็นอิสระจากการกระทำของชนชั้นแรงงาน ลัทธิสังคมนิยมไม่สามารถส่งมาจากเบื้องบนได้ คุณสามารถมีระบบทุนนิยมโดยมีหรือไม่มีประชาธิปไตยก็ได้ แต่ลัทธิสังคมนิยมเป็นเรื่องเกี่ยวกับการควบคุมโดยคนงานซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ของสังคม จึงไม่สามารถดำรงอยู่ได้หากปราศจากประชาธิปไตยของแรงงาน 

        ——————————–

สัมภาษณ์โทนี่ คลิฟ สิบปีหลังจากกำแพงเบอร์ลินพังทลาย/ หนังสือ State Capitalism in Russia ของ Tony Cliff วันเสาร์ที่ 06 พฤศจิกายน 1999 ฉบับที่ 1671