การย้อมชมพูไม่สามารถนำไปสู่การปลดแอกทางเพศได้

โดย ญาณิศา

Pinkwashing หรือการย้อมชมพู ถูกใช้ในการพูดถึงกลยุทธ์ทางการตลาด หรือกลยุทธ์ทางการเมืองที่แสดงออกว่าโอบรับความหลากหลายทางเพศ เพื่อโปรโมทให้สินค้า, ประเทศ, บุคคล หรือองกรณ์ต่าง ๆ ดูก้าวหน้าและทันสมัย แต่กลับไม่ได้ส่งเสริมสิทธิของ LGBTQIAN+ อย่างแท้จริง และมันเป็นการวางกรอบซ้ำว่าวิธีเรียกร้องแบบใดบ้างที่ “ชอบธรรม” เพื่อเบี่ยงเบนประเด็น

ตัวอย่างของการย้อมชมพูที่เห็นได้ชัดคืออิสราเอล พวกเขากล่าวอ้างว่าตนเปิดกว้างต่อเพศหลากหลายที่สุดในประเทศแถบตะวันออกกลาง ทั้งยังสร้างภาพความป่าเถื่อนให้กับประเทศอื่น ๆ ในบริเวณนั้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับชาวปาเลสไตน์ หรือที่เห็นได้ชัดและน่าจะเชื่อมโยงกับคนไทยที่สุดคืองานบางกอกไพรด์ (Bangkok Pride) ที่ควรจะเป็นงานสำหรับให้เควียร์ (Queer) ทั้งหลายมาร่วมเฉลิมฉลองการต่อสู้เรียกร้องสิทธิที่ตนยังไม่ได้รับ แต่กลับกลายเป็นพื้นที่ให้นายทุนต่าง ๆ เข้ามาขายผลิตภัณฑ์ของตัวเอง ทั้งที่หลาย ๆ บริษัทนั้นมีประเด็นกดขี่แรงงานมากมายหรือบางที่ร้ายแรงจนถึงขั้นสนับสนุนการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

การใช้ Pinkwashing ส่งผลให้เกิดการเบี่ยงเบนการละเมิดสิทธิในด้านอื่นได้ง่ายขึ้นอย่างที่เกิดในอิสราเอล พวกเขากล่าวอ้างว่าประเทศของตนนั้นเป็นศูนย์กลางของเกย์หัวก้าวหน้าในตะวันออกกลาง สร้างภาพว่าเป็นผู้กอบกู้เควียร์ชาวปาเลสไตน์ เปิดให้ชาวปาเลสไตน์ลี้ภัยเข้ามาในประเทศ แต่ซ้ำร้ายชาวปาเลสไตน์ที่ลี้ภัยกลับถูกบังคับให้เป็นสปายโดยที่รัฐอิสราเอลใช้อัตลักษณ์ของพวกเขามาข่มขู่ นับเป็นเรื่องร้ายแรงถึงขั้นเรียกว่าแบล็กเมลได้เลย อีกทั้งเควียร์ชาวปาเลสไตน์ก็ยังโดนระบอบการปกครองแบบกดขี่แบ่งแยก (Apartheid) ไม่ต่างจากที่ชาวปาเลสไตน์ทุกคนโดน นอกจากนี้อิสราเอลยังทำให้ผู้คนเข้าใจว่าการแต่งงานระหว่างเพศเดียวกันเป็นเรื่องถูกกฎหมายทั้งที่ไม่ใช่

หรือเมื่อเราเห็นขบวนไพรด์ในปัจจุบัน เราก็หวนนึกถึงจุดเริ่มต้นของขบวนไพรด์ที่กำเนิดมาจากการประท้วงต่อต้านขัดขืนประเด็นตำรวจบุกทลายบาร์เกย์ที่ชื่อว่า สโตนวอลล์อินน์ในกรุงนิวยอร์กปี 1969 ทำให้จุดประกายการเรียกร้องต่อสู้ในเรื่องสิทธิความหลากหลายทางเพศให้เข้มข้นมากขึ้น จนมีการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมและกฎหมายได้จริง ๆ แต่เมื่อเวลาผ่านไปการประท้วงก็เริ่มกลายสภาพมาเป็นขบวนเฉลิมฉลอง เกิดการฉกฉวยเอาผลประโยชน์โดยอ้างว่าเป็นการดึงดูดนักท่องเที่ยว หรืออย่างที่เกิดขึ้นในประเทศไทยเองก็ถึงขั้นให้กลุ่มทุนหรือบริษัทใหญ่เข้ามามีขบวนเป็นของตนเองได้หากให้เงินสนับสนุนผู้จัดงาน

นี่คือสาเหตุที่เราต้องให้ความสนใจว่า Pinkwashing คืออะไร? แล้วทำไมต้องให้ความสนใจ? เพราะภาพที่ฉายให้เห็นว่าเราก้าวหน้า อาจชักจูงให้เราคล้อยตามจนละเลยสิ่งที่รัฐหรือองค์กรต่าง ๆ เข้ามาฉกฉวยตักตวงผลประโยชน์จากอัตลักษณ์ของเพื่อน ๆ ชาวเควียร์ โดยไม่ได้ให้ความสนใจต่อสิทธิของพวกเขาอย่างแท้จริง อีกทั้ง ยังเป็นการย้ำเตือนเราเองในฐานะองค์กรฝ่ายซ้ายว่าถ้าหากเราไม่ได้ใส่ใจสิทธิของ LGBTQIAN+ เราก็มีโอกาสที่จะเผลอเรอทำการ Pinkwashing ได้เช่นกัน เพราะไพรด์คือช่วงเวลาแห่งการขบถและการประท้วงตลอดมา