โดย ใจ อึ๊งภากรณ์
ส่วนหนึ่งจากหนังสือ “ประวัติศาสตร์โลกในมุมองมาร์คซิสต์ ฉบับสังเขป”
บทความพิเศษ
พัฒนาการของระบบทุนนิยมโลก ทำให้ชนชั้นกรรมาชีพเปลี่ยนแปลง และขยายจำนวนอย่างต่อเนื่อง ในศตวรรษที่ 20 กรรมาชีพในเกาหลีใต้ประเทศเดียว มีมากกว่ากรรมาชีพทั้งโลกในสมัยคาร์ล มาร์คซ์ และมีหน้าตากับวิถีชีวิตที่ต่างกันด้วย กรรมาชีพในยุคเริ่มต้นของทุนนิยมทำงานในโรงงาน อุตสาหกรรมเกือบหมด แต่ในสมัยนี้ ทุนนิยมพัฒนามากขึ้น กรรมาชีพจึงทำงานในอุตสาหกรรมและภาคบริการเป็นจำนวนมาก กรรมาชีพภาคบริการ รวมถึง ครูบาอาจารย์ พยาบาล คนงานในออฟฟิศที่นั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์ พนักงานต่าง ๆ ในธนาคาร และพนักงานในระบบคมนาคม แต่ชีวิตเขาถูกควบคุมในรูปแบบที่คล้าย ๆ โรงงานอุตสาหกรรม และแน่นอน เขาถูกขูดรีด มูลค่าส่วนเกิน และโต้ตอบด้วยการสร้างสหภาพแรงงาน
ปัญหาในการสร้างสังคมนิยม ไม่ใช่ปัญหาของ “การสูญหายไปของ กรรมาชีพ” อย่างที่นิยายจากนักวิชาการบางคนชอบอ้าง แต่ปัญหาของกรรมาชีพเป็นปัญหาเก่าแก่ที่ คาร์ล มาร์คซ์ เคยพูดถึง
มาร์คซ์ อธิบายว่า การก่อตัวของชนชั้นกรรมาชีพเป็นสิ่งที่เกิดจากการ พัฒนาของระบบทุนนิยม ไม่ว่าคนเหล่านั้นจะมองว่าตัวเองว่าเป็นคนแบบไหนหรือชนชั้นอะไร มาร์คซ์ เรียกว่า เป็นการก่อตัวของ “ชนชั้นในตัวมันเอง” แต่การพัฒนาของจิตสำนึกของกรรมาชีพให้รู้ว่าตัวเองคือชนชั้นกรรมาชีพที่มีผลประโยชน์ร่วมกับกรรมาชีพอื่นทั่วโลก และผลประโยชน์ต่างจากนายทุนทั้งหลายเป็นอีกกระบวนการหนึ่งที่มาร์คซ์เรียกว่า “พัฒนาการของชนชั้นเพื่อผลประโยชน์ของชนชั้นตนเอง”
ในระบบทุนนิยม ชนชั้นปกครองหรือชนชั้นนายทุนพยายามทำทุกอย่างเพื่อให้เราขาดจิตสำนึกทางชนชั้นของเราเอง เช่น บังคับให้เราแข่งกันแย่งกัน ยุให้เราดูถูกคนชาติอื่น ผิวอื่นหรือเพศอื่น ส่งเสริมแนวชาตินิยมให้เรา จงรักภักดีต่อเจ้านายเรา ฯลฯ และฝ่ายชนชั้นปกครองมีทรัพยากรในการสื่อความคิดของเขา ผ่านโทรทัศน์ วิทยุ หนังสือพิมพ์ หรือโรงเรียน
แต่ อันโตนิโอ กรัมซี่ นักมาร์คซิสต์อิตาลี เคยอธิบายว่า มนุษย์ซับซ้อนมีความคิดจากชนชั้นปกครองผสมกับความคิดของชนชั้นตนเอง ในสมองของคนคนเดียวกัน ผู้ที่อยากจะเปลี่ยนสังคมจะต้องรวมตัวกันเพื่อสร้างพรรคการเมือง เพื่อเสนอความคิดของชนชั้นตนเองและชักชวนให้คนส่วนใหญ่คิดตาม นี่คือสิ่งที่พวกจาโคแบงเคยทำในการปฏิวัติฝรั่งเศส หรือที่พรรคบอลเชวิคเคยทำในการปฏิวัติรัสเซีย เราไม่ได้สร้างวิกฤตและความปั่นป่วนของระบบ แต่เมื่อคนโกรธแค้นไม่พอใจ การมีพรรคจะช่วยในการนำการต่อสู้ของมวลชนสู่ชัยชนะ
สังคมนิยมแรงงาน 