เรียบเรียงจาก ว่าด้วยทุน เล่ม 1 โดย กองบรรณาธิการ
“เวลากรรมาชีพเลิกทำงาน เขาจึงเป็นเจ้าของเวลาของตนเองอย่างแท้จริง”
“นายทุนคือแค่ ทุน ในร่างมนุษย์ วิญญาณเขาคือวิญญาณของทุน แต่วิญญาณของทุน ต้องการเพิ่มมูลค่าให้ตนเองเสมอ ผ่านการสะสมมูลค่าส่วนเกิน”
“ทุน คือแรงงานในอดีต ซึ่งเป็นปีศาจดูดเลือดจากแรงงานที่มีชีวิตในปัจจุบัน มันยิ่งดูดเลือดมากแค่ไหน มันยิ่งเจริญเท่านั้น”
นายทุนต้องการขยายเวลาทำงานต่อวัน (โดยจ่ายแค่ค่าจ้างพื้นฐานพอยังชีพ) เพื่อขยายมูลค่าส่วนเกิน/กำไร
· ในยุคแรกๆ ของทุนนิยม มีการออกกฎหมายบังคับการขยายเวลาทำงาน
· แต่การขยายเวลาทำงานขยายเกิน 24 ช.ม. ต่อวันไม่ได้! และถ้าคนงานไม่ได้พักผ่อนก็จะตาย ทำงานต่อไม่ได้
· ระบบการทำงานกะ เพื่อให้เครื่องจักรเดิน 24 ช.ม. ถูกนำมาใช้เพื่อเพิ่มความคุ้มในการซื้อเครื่องจักร
· การกำหนดชั่วโมงการทำงานเป็นสมรภูมิรบทางชนชั้นระหว่างนายทุนกับกรรมาชีพ เรื่องนี้ในที่สุดใช้เหตุผลและปัญญาในการต่อรองไม่ได้ ต้องใช้กำลัง มาร์คซ์เล่าถึงการต่อสู้ของคนงานอังกฤษในศตวรรษที่ 19 เพื่อลดเวลาทำงาน ซึ่งมีผลดีต่อเนื่องไปสู่คนงานยุโรปและสหรัฐ (ในกรณีสหรัฐ มาร์คซ์เสนอว่า คนงานสหรัฐไม่สามารถสู้เต็มที่เพื่อผลประโยชน์ตนเองตราบใดที่แรงงานผิวดำยังมีอยู่ในระบบทาส เพราะทำให้จิตสำนึกคนงานผิวขาวอ่อนแอ)
· การเพิ่มเวลาว่าง ลดเวลาทำงาน มีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาชีวิตมนุษย์อย่างรอบด้าน ทั้งกายและใจ ในสังคมที่เน้นมูลค่าใช้สอยเหนือมูลค่าแลกเปลี่ยน (สังคมนิยม) เรื่องนี้จะแก้ได้
· ดูเหมือนว่าในระยะยาวการลดชั่วโมงการทำงานจะเป็นประโยชน์ต่อนายทุน เพราะทำให้ลูกจ้างพัฒนา แต่ในบริบทของการแข่งขันระหว่างนายทุนกันเองเพื่อกำไร นายทุนจะยอมลดชั่วโมงการทำงานต่อเมื่อมีการต่อสู้กดดันของกรรมาชีพผ่านการกดดันรัฐให้เข้ามาจัดการ เพื่อให้นายทุนทุกคนใช้มาตรฐานเดียวกัน (เรื่องนี้คล้ายปัญหาโลกร้อน การแก้ปัญหานี้น่าจะเป็นประโยชน์ต่อนายทุนด้วย แต่นายทุนไม่ยอมทำอะไรเพราะมัวแต่แข่งกันเอง ต้องมีอำนาจอื่นในสังคมมากดดัน)

