สังคมนิยมแรงงาน

โดย มันทรา

​เหตุการณ์คว้าชัยชนะเลือกตั้งนายกเทศมนตรีนครนิวยอร์กของโซห์ราน มัมดานี เมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมาได้มอบกำลังใจให้ฝ่ายซ้ายทั่วโลก ชายมุสลิมผู้อพยพคนนี้เข้าสู่สนามการเมืองจากความไร้ชื่อเสียงเรียงนาม เขาไม่มีเงินหรือกลุ่มมีอำนาจใดๆ หนุนหลังเหมือนนักการเมืองทั่วไปของระบบผูกขาดสองพรรคใหญ่ และเขานิยามตนเองอย่างภาคภูมิใจว่าเป็นนักสังคมนิยมประชาธิปไตย ภูมิหลังที่กล่าวไปยิ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเบื่อหน่ายของพลเมืองนครนิวยอร์ก ศูนย์กลางอำนาจการเงินของระบบทุนนิยมโลก

​ค่าเช่าที่อยู่อาศัยในเมืองได้ปรับตัวขึ้นสูงขึ้นเรื่อยๆ จนแตะห้าพันดอลลาร์สหรัฐในบางแห่งในขณะที่ค่าแรงถูกแช่แข็ง ข้อเสนอของมัมดานีคือการแช่แข็งค่าเช่าที่อยู่อาศัย ซึ่งจะทำให้เขาอยู่ในตำแหน่งที่เป็นปฏิปักษ์ต่อคณะกรรมการอสังหาริมทรัพย์แห่งนิวยอร์กที่เป็นศูนย์รวมพวกนายทุนอย่างชัดเจน นอกจากนี้ มัมดานียังมีนโยบายทำให้การขนส่งผ่านรถบัสฟรี ผู้คนธรรมดาในเมืองนิวยอร์กในปัจจุบันต่างต้องเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะในขณะที่พวกคนรวยขับรถบนถนนและเงินหลายล้านดอลลาร์สหรัฐถูกนำไปจ้างตำรวจให้คอยเฝ้าดูรถไฟฟ้าใต้ดินตลอดเวลา

​ชัยชนะของมัมดานีชี้ให้เห็นถึงวิกฤตของทุนนิยมในด้านค่าครองชีพและความหิวโหยต่อการเปลี่ยนแปลง เรากล่าวได้ชัดเจนว่า ชนชั้นแรงงานนิวยอร์กต้องการหนทางออก อย่างไรก็ตาม แม้ว่าทีมงานของมัมดานีจะระดมมวลชนนับแสนในการเคาะประตูบ้านและโทรหาประชาชน แต่ท้ายที่สุด พลังมวลชนเหล่านี้กลับถูกผันให้เข้าไปรับใช้กลไกการเลือกตั้งและพรรคการเมืองของชนชั้นนายทุนอย่างเดโมแครต สมาชิก ส.ส.ของ Democratic Socialists of America ในพรรคดังกล่าวยังเคยโหวตให้การประท้วงหยุดงานของแรงงานรถไฟเป็นเรื่องผิดกฏหมายในปี 2022 ทั้งที่พวกเขาอ้างมาตลอดว่าอยู่ข้างแรงงาน

สำหรับนักมาร์คซิสต์ ชัยชนะครั้งนี้คือการยึดกุมพื้นที่ทางยุทธศาสตร์ ไม่ใช่การยอมรับแนวทาง ‘สังคมนิยมจากบนลงล่าง’ ของมัมดานี หรือทางลัดสู่โลกคอมมิวนิสต์ เป้าหมายแท้จริงคือการเปิดโปงว่าทุนนิยมจะขัดขวางเขาจนล้มเหลว เพื่อชี้ให้เห็นว่าอำนาจไม่ได้อยู่ที่เก้าอี้นายกฯ แต่อยู่ที่ชนชั้นแรงงาน หากเราเลือกนายกเทศมนตรีสังคมนิยมได้ แรงงานรถไฟฟ้าก็ย่อมนัดหยุดงานเพื่อแช่แข็งศูนย์กลางการเงินโลกได้เช่นกัน

​การต่อสู้ดังกล่าวจะไม่ใช่เรื่องง่ายและอาจจะยากลำบากมากกว่าช่วงการหาเสียงเลือกตั้งด้วยซ้ำ พรรคเดโมแครตและพรรครีพับลิกันมีผลประโยชน์ร่วมกันมากมายที่ต้องพิสูจน์ว่าสังคมนิยมประชาธิปไตยจะไม่มีความสำเร็จ นักมาร์คซิสต์ในอเมริกาต้องทำงานเชิงรุกเชิงพื้นที่พร้อมกับทีมงานอาสาสมัครของมัมดานี เช่นการเคาะประตูบ้านอธิบายว่า ทำไมการใช้ขนส่งสาธารณะฟรีถึงเป็นสิทธิขั้นพื้นฐาน และยืนร่วมกับกลุ่มแรงงานจากสหภาพแรงงานคนขับแท็กซี่เมื่อมีการนัดหยุดงาน หากสำเร็จในข้อเรียกร้อง ผู้ที่ได้ผลประโยชน์ก็คือกรรมาชีพที่ถูกกดทับด้วยหนี้สินหรือคนงานทุกคนที่มีเงินเก็บมากขึ้นจากการไม่ต้องจ่ายค่าโดยสาร

​ในบริบททางการเมืองไทย พรรคประชาชนคือพรรคเสรีนิยมสายปฏิรูปที่มองว่าการแก้กฏหมายคือจุดจบของปัญหาทุกอย่าง เป็นพาหนะความรู้สึกของประชาชนในการต่อต้านอำนาจเก่าในประเทศไทยที่มีกลุ่มแรงงานเป็นแค่เครื่องประดับและไม่มีอำนาจจริงในพรรค นักมาร์คซิสต์ในไทยต้องทำแนวร่วมกับกลุ่มก้าวหน้าในพรรคประชาชนในรูปแบบ “เดินคนละขบวนแต่ประท้วงร่วมกัน” เช่นการปกป้องการคุกคามพรรคจากภาครัฐเพื่อปกป้องพื้นที่ประชาธิปไตย เราต่อสู้เพื่อการปฏิรูปพร้อมกับพรรคประชาชน ไม่ใช่เพราะกฏหมายเป็นยาวิเศษที่จะรักษาทุนนิยม แต่เพราะการต่อสู้เพื่อผลประโยชน์ของชนชั้นแรงงานจะทำให้พวกเขาแข็งแกร่งขึ้น จัดตั้งดีขึ้น และมีความมั่นใจมากขึ้น

​ชัยชนะของมัมดานีในนิวยอร์กคือก้าวสำคัญของนักมาร์คซิสต์ ความสำเร็จนี้ไม่ได้มาจากการท่องอุดมการณ์สังคมนิยมลอยๆ แต่มาจากการเกาะติดปัญหาปากท้องเช่นวิกฤตที่อยู่อาศัย นี่เป็นเครื่องพิสูจน์ต่อนักมาร์คซิสต์ไทยว่า นโยบายเพื่อชีวิตชนชั้นแรงงานนั้น ‘ขายได้’ ยิ่งกว่าประชาธิปไตยที่เป็นนามธรรม เราเองก็สามารถสู้เรื่องขนส่งสาธารณะฟรีและแช่แข็งค่าเช่าได้เช่นกัน ในเมื่อไทยยังไม่มีพรรคสังคมนิยมจากฐานราก สิ่งที่ทำได้จริงตอนนี้คือกดดันให้พรรคประชาชนและรัฐบาลมีนโยบายเพื่อคนงานอย่างแท้จริง